Son zamanlarda çıkan dokunmatik ekranlı telefonların çalışma mantıklarını hep merak etmişimdir. Bu konuyla ilgili araştırmalarımı tamamlayıp, sizlerle paylaşmak istedim.

Elektronik cihazlar dokunmatik ekranda kişinin girdisini belirlemek için birçok farklı yol kullanırlar. Birçoğu sensor ve devreler kullanarak ekranın bir noktasındaki değişiklikleri kontrol eder. iPhone gibi birçok cihaz elektrik akımındaki değişiklikleri gözler. Bazı cihazlar ise ekran yüzeyinden gelen dalga yansımalarını kontrol eder. Bu dalgalar kızılötesi ışınlar olabildiği gibi ses sinyalleride olabilmektedir. Tüm bunların yanısıra çok az sayıda sistem ise parmak dokunmatik ekrana dokunduğunda meydana gelen titreşimi gözler.

Araştırmalarım sonucu dokunmatik ekranlardaki temel prensip oldukça basit olduğunu gördüm. Parmağınızı veya özel kalemi ekrana dokundurduğunuzda cihazın gözleyebileceği bir değişiklik olur. Ses veya ışık dalgalarına dayalı sistemlerde parmağın fiziksel olarak yansıttığı veya engellediği dalgalara bakılır. Kapasitif dokunmatik ekranlarda ise elektriksel şarjı tutabilmek için kapasitif malzeme kullanılır. Dokunulan alandaki elektriksel şarj değişimi algılanır. Rezistif ekranlarda ise parmaklarla uygulanan basınç iletken ve rezistif katmanları birbirine dokundurur. Böylece değişen devre direncine bağlı olarak algılama yapılmış olur.

Pekçok durumda bu sistemler tekli dokunuşlarda çok hassas düzeyde algılama yapabilirler. Ancak bir kerede ekranın birden fazla yerine dokunulursa sonuçlar kararsız olabilir. Bu sorunları aşma için bazı ekranlar basitçe ilk dokunmadan sonraki dokunuşları önemsemeyerek çözüm üretirler. Çoklu dokunuşların önemli olduğu cihazlarda ise yazılımsal ve donanımsal desteklerle eşzamanlı dokunuşlar farkedilebilir.

Önemli olarak iPhone çoklu dokunmatik ekranı ve birçok elemanıyla diğerlerinden farklıdır. Çoklu dokunmatik ekranla aynı anda birkaç işlem yapılabilir.

Çoklu Dokunmatik Sistemler
Birden fazla parmak kullanılark komut girişi için iPhone mevcut teknolojinin yeni bir aranjmanını kullanır. Dokunmaya duyarlı ekranlar kapasitif özellikli bir katman içerir. Bununla beraber iPhone? nun kapasitörleri koordinat sistemine göre dağıtılmıştır. Bu devre yapısı hat üzerindeki tüm değişiklikleri algılayabilir. Diğer bir değişle hat üzerindeki herbir nokta üzerine dokunulduğunda kendi sinyalini üretir ve bu sinyali iPhone işlemcisine gönderilir. Bu özellik telefona birden fazla noktada yapılan dokunuşları ve hareketleri tanımlayabilme yeteneği kazandırır.

Ortak kapasitanslı dokunmatik ekran kullanıcının nereye dokunduğunu algılamak için duyu hattı ve sürücü hattan oluşan bir yapıya sahiptir.

Kendinden kapasitanslı ekranlar duyu sağlayan devreler ve elektrodlar kullanarak kullanıcının dokunuşlarını hisseder. Ortak kapasitanslı sistemde kapasitif devre iki farklı katmandan oluşan materyal kullanır. Bir bölüm akımı taşıyan sürücü hat, diğeri ise düğümlerdeki akımı tespit eden duyu hattıdır. Kendinden kapasitanslı sistemler ise elektrodların bağlı olduğu tek bir katman kullanır.

iPhone İşlemcisi
iPhone işlemci ve yazılımı dokunmatik ekralardan gelen bilgileri tercüme eder. Kapasitif materyal ham bilgiyi iPhone işlemcisine gönderir. İşlemci yazılımı kullanarak, gelen bu ham bilgileri işleyip tercüme eder.

1- Dokunmatik ekranda çıkan elektrik sinyalleri işlemciye gönderilir.

2- İşlemci yazılım aracılığıyla gelen dataları analiz eder ve dokunuştaki özellikleri tanımlar. Bu özellikler boyut, şekil ve ekrandaki konum bilgilerini içerir. Eğer gerekliyse işlemci benzer özellikleri gruplara paylaştırabilir. Eğer parmak hareket ederse işlemci başlangıç ve bitiş noktası arasındaki farkı hesaplar.

3- İşlemci fiziksel hareketle ilgili bilgileri o anda kullanılan uygulama ile birleştirir.

4- İşlemci verilen talimatı programın kullanımına gönderir. Eğer gerekliyse iPhone ekranı ve diğer donanımlara komutta gönderebilir. Eğer ham bilgi herhangi bir komutla eşleşmiyorsa iPhone bunu önemsemez.

Tüm bu adımlar kısa bir anda olur. Bu işlem sayesinde iPhone uygulamaları sadece parmak ucuyla kontrol edilebilir.

Benimle kalın... İyi günler dilerim